Wilfried de Jong: meester-interviewer in een meesterlijk format

25 januari 2011
Categorieën: Gezien gehoord gelezen
2 reacties »

Wat heb ik genoten van ’24 uur met Wilfried de Jong’ waarin hij PVV-ster Fleur Agema te gast had. Al kijkend vroeg ik me af: wat maakt die man toch tot één van de beste interviewers van Nederland en wat kan ik van hem leren?
Mijn belangrijkste conclusie: hij probeert geen punt te maken. Waar collega-interviewers ten koste van alles iets ‘willen bewijzen’, wil De Jong alleen maar ’laten zien’. Hij gaat de strijd niet aan, waar anderen zouden doordrukken; hij beheerst zich, waar iedereen tegengas zou geven. Hij kiest niet voor ‘ja maar’ in een poging zijn waarheid boven die van zijn interviewee te stellen, maar geeft simpelweg zijn gedachten ter discussie en laat de ander de ruimte zijn eigen mening te hebben. De Jong probeert niets aan te tonen, maar laat de kijker zijn eigen conclusies trekken.
Wat daarbij natuurlijk helpt is het format: Wilfried de Jong heeft alle tijd van de wereld. Als je iemand in 5 minuten moet interviewen, heb je uiteraard meer haast en ben je sneller geneigd druk te zetten … die dan vaak averechts werkt. Want eigenlijk is het heel simpel: je moet als interviewer niets willen forceren.

Wat we vervolgens zagen, was dat Fleur Agema een aantal uitspraken deed en een kant van zichzelf liet zien, die ik in ieder geval nog nooit eerder had gezien. Een aantal voorbeelden:
Toen Agema over de 2de wereldoorlog en haar afschuw voor de Jodenvervolging sprak, constateerde ze dat de joden toch een hele eigen plek hadden binnen onze maatschappij en dat het daarom zo erg was dat ze zo gestigmatiseerd en vervolgd werden. De Jong slikte de vraag in, die ieder ander gesteld zou hebben: ‘doen jullie met moslims niet precies hetzelfde?’
Dankzij die zelfbeheersing bleef het gesprek op gang en voelde Fleur Agema zich voldoende veilig om kort daarop de islam te vergelijken met Nazi-Duitsland. En weer glimlachte Wilfried, in plaats van haar te confronteren met het feit dat het uitsluiten van de islam in ons land net zo makkelijk (en net zo onterecht!) aan die vergelijking onderworpen kan worden.
En uiteindelijk leidde al dat geduld niet alleen tot een helder (en in mijn ogen onthutsend) totaalbeeld van de visie en drijfveren van Agema , maar vooral tot één concluderende opmerking van Fleur die meer over haar zei dan wat elke andere aanpak ooit boven water had kunnen krijgen. Op Wilfried zijn zoveelste nuancerende vraag, verzuchtte zij: “Ja maar Wilfried, jij hebt het steeds over mensen …’  En Wilfried? Hij zweeg en liet mij mijn eigen conclusie.

Overtuigt De Jong daarmee meer dan andere interviewers? Nee, want uiteindelijk preekt iedereen toch voor eigen parochie en PVV-ers zullen zich ook door De Jongs aanpak niet laten overtuigen van hun ongelijk, net zo min als ik ineens PVV-aanhanger geworden ben. Maar wat hij wel heeft bereikt is dat ik de drijfveren van Fleur Agema beter heb kunnen doorgronden dan ik na enig ander interview heb gekund.

Je publiek beter bereiken: de duo-voorzitter

17 januari 2011
Categorieën: Geen rubriek
Geen reacties »

Soms is de ideale dagvoorzitter een ‘hij’, soms een ‘zij’ … en in sommige gevallen een ‘hun’.

Iedere dagvoorzitter is anders en elke organisator van bijeenkomsten kiest – in de ideale wereld – doelgericht voor die ene man of vrouw die naadloos aansluit bij zijn evenement. Zelf stel ik mijn opdrachtgevers steeds vaker voor niet alleen het podium op te gaan, maar de bijeenkomst samen met een collega te leiden. En gelukkig zeggen opdrachtgevers regelmatig ‘ja’.

 

Waarom zou je dan kiezen voor een duo-voorzitterschap? Heel simpel: omdat twee voorzitters elkaar naadloos aan kunnen vullen, omdat twee meer kunnen dan één.

Het is juist daarom, dat ik vooral samen optreed met collega’s die mijn tegenpolen zijn; die beschikken over kwaliteiten die bij mij minder vertegenwoordigd zijn.

Recent heb ik een aantal optredens gedaan met Niels van der Schaaff (www.muizenkoning.nl ) en binnenkort doe ik een programma samen met Otto Wijnen (www.ottowijnen.nl).

 

Duo-voorzitterschappen vergroten de toegevoegde waarde voor de deelnemers en breiden mijn ‘productaanbod’ uit. Tegelijkertijd is het zaak eerlijk te blijven: samen optreden mag geen truc worden om klussen binnen te halen, die eigenlijk helemaal niet bij je passen. Daarom ben ik nog steeds erg blij met mijn lidmaatschap van www.goededagvoorzitters.nl: daar zit altijd iemand tussen om gericht naar door te verwijzen, als ik duidelijk niet de juist ‘hij’ ben voor de gelegenheid … bijvoorbeeld als er gevraagd wordt om een ‘zij’.

Ervaringen als digitale dagvoorzitter

4 januari 2011
Categorieën: Je publiek beter bereiken
11 reacties »

Evenementen staan niet langer op zich. Dankzij de social media maakt iedere bijeenkomst voortaan onderdeel uit van een voortgaande reeks communicatiemomenten, on-line en off-line. De organisator bepaalt niet meer in zijn eentje wat er besproken wordt en hoe het proces eruit ziet: de deelnemers eisen échte interactie.
Ook de rol van de dagvoorzitter digitaliseert, nu de manier waarop mensen met elkaar in gesprek gaan verandert. Wat mij opvalt is dat social media vooral gebruikt wordt voor event-marketing en nog heel weinig om het inhoudelijke resultaat te verbeteren. Ik hoop dat daar snel verandering in komt en zet daarom mijn ervaringen met digitaal discussiëren graag op een rij, met daarbij de kanttekening dat ik ook nog zoekende ben en open sta voor input.

Voorafgaand aan het evenement
Om te beginnen wil ik het hebben over de inzet van social media in de aanloop naar een bijeenkomst. Steeds vaker leid ik als dagvoorzitter bijvoorbeeld discussiegroepen op LinkedIn of communiceer ik met toekomstige deelnemers via Twitter.
Een paar ervaringsfeiten:

Stel vragen die er echt toe doen: als er op een discussieonderwerp geen respons komt, ga er dan niet vanuit dat de doelgroep niet wil, maar durf simpelweg toe te geven dat de vraag ze dus kennelijk niet interesseert. Wees blij met dit inzicht, verwijder het topic en probeer het opnieuw;

Maak vooraf een heldere keuze: hoe wil  je de social media gebruiken in relatie tot het congres? Wil je inventariseren, wil je bepaalde discussiepunten alvast aanzwengelen om daar live op door te gaan, wil je polsen wat er leeft, wil je deelnemers mee laten beslissen over de concrete invulling van de dag, … etc. Vanuit deze keuze volgt vanzelf de juiste balans in de manier waarop je verschillende social media (niet) inzet.

Kies voor een mix: integreer vanaf dag één prikkelende gesprekken via Twitter, LinkedIn, mail, etc

Geef het woord aan de deelnemers: vraag je publiek wie ze willen horen, wat ze willen leren, welke onderwerpen ze willen bespreken en stem daar je programma op af. Geef bijvoorbeeld 10 opties voor sprekers en nodig de 6 meest populaire uit. Of stel een paar programma-elementen voor en kijk welke men kiest.

Zorg voor structuur: dat de grens tussen zender en ontvanger verdwijnt, wil niet zeggen dat er geen behoefte meer is aan gespreksleiding. Zonder regelmatige samenvattingen en doorvertalingen naar vervolgvragen is er geen focus in de groep en zullen mensen afhaken. Feit is wel dat de digitale dagvoorzitter niet meer bepaalt, maar veel meer begeleidt.
De situatie kan ontstaan dat één discussie erg wijdlopig wordt en dat het zinnig kan zijn te splitsen, net zoals het kan voorkomen dat je een aantal separaat ontstane discussies juist samen wilt voegen. Dan kan het helpen één of meerdere discussies (met vooraankondiging) stop te zetten en nieuwe (met heldere inleiding) te starten;

Maak de moderator zichtbaar: Zet liefst de dagvoorzitter in (als hij ervaring heeft met dit fenomeen) als moderator. Hij/zij is gewend gesprekken te leiden en ze leren hem vast kennen voor de dag zelf.
Laat hem minimaal één keer per dag naar lopende discussies kijken én reageren. Ook als een groepslid zelf een gespreksonderwerp post (en daar hoop je natuurlijk op), reageer dan snel; niet om zijn onderwerp over te nemen, maar wel om steeds zichtbaar te maken dat er een groepsleider is;

Stimuleer sprekers om mee te doen: door ook hen on-line in een vroeg stadium met deelnemers in gesprek te brengen ontstijgt het programma het niveau van zenden&ontvangen. Het stelt de sprekers bovendien in staat hun optredens op maat te snijden (en dat mag ook van hem/haar geëist worden, vind ik);

Kies voor continuïteit: Social media lenen zich voor een voortdurend proces, in tegenstelling tot de momentopname dat een evenement vaak is. De keren dat ik tot nu toe op deze manier heb gewerkt, heb ik ook na het event nog een aantal weken lopende gesprekken begeleid, om vervolgens het beheer over te dragen aan de opdrachtgever. Gaat het echter om een doorgaand proces en komt er op termijn wellicht weer een live-bijeenkomst, dan kan ik me voorstellen dat het beheer in handen blijft van de digitale dagvoorzitter.

 

Accepteer dat ‘de mensen’ nog moeten wennen: het betrekken van je bezoekers gaat de ene keer beter dan de andere.

 

Tijdens het evenement

En dan komt de dag van het evenement. En ook tijdens het congres biedt de communicatie via de sociale media grote kansen. Mijn tips zijn:

 

Accepteer dat het bestaat: twitteren, chatten etc. tijdens een bijeenkomst is niet onbeleefd, het is de nieuwe manier van communiceren. Accepteer ook dat mensen steeds vaker slechts een deel van het programma actief zullen volgen en op andere momenten hun aandacht aan iets anders geven. Aan de congresorganisator de uitdaging zo te programmeren dat niemand ook maar een seconde wil missen

 

Gebruik het in je voordeel: probeer te achterhalen (en dat is niet moeilijk, want het is immers on-line te volgen) waarom/waarover iemand bijvoorbeeld Twittert. Doet hij het, omdat het congres voor hem niet interessant is of is het juist zo aansprekend dat hij het met iedereen wil delen. Gebruik deze kennis in je voordeel in plaats van je er tegen te verzetten.

 

Werk met een social-media-manager: heel veel toegevoegde waarde van de social media gaat verloren, omdat niemand zich er op toelegt. Als dagvoorzitter wil ik graag weten als één bepaalde opmerking in veel tweets terug komt, maar zelf kan ik niet op het podium tijdens een forumdiscussie on-line gesprekken volgen. Ik ben daarom erg blij als er iemand is, die dit voor me doet.

 

Laat de deelnemers aan het roer: ook tijdens de dag kun je het programma nog aanpassen aan de wensen van de aanwezigen. Via social media, maar ook een toepassing als What’s on (http://www.triqle.eu/content/triqles-whats), kun je deelnemers bijvoorbeeld mede laten bepalen welke workshops in de middag nog een keer herhaald moeten worden, welke sprekers de meeste tijd moeten krijgen, welke vraag de dagvoorzitter moet stellen aan de minister etc.

 

Zorg voor toegevoegde waarde: veel toepassingen worden vooral ingezet als ‘trucje’. Een twitter-fountain is prachtig, maar wat voegt het wezenlijk toe, als je de geplaatste tweets niet gebruikt om je programma inhoudelijk vorm te geven? En waarom laat je mensen stemmen per SMS, als je vervolgens niets met de uitslagen doet?

 

Ik ben erg benieuwd naar jullie ervaringen. Hoe geven jullie invulling aan het gebruik van social media tijdens evenementen?