J2

Leiderschap wordt jammer genoeg vaak verward met commanderen. Te veel leidinggevenden vervullen hun functie door hun personeel te vertellen hoe ze hun werk moeten doen. Te weinig managers durven vragen te stellen en discussie toe te laten.

Directief leiding geven leidt tot slechtere resultaten. Want laten we eerlijk zijn;  geen enkele leider is alleswetend en altijd honderd procent zeker van zijn zaak. Daarnaast is het ook een gegeven dat veel zogenaamde ‘ondergeschikten’ heel veel wél weten en vaak hele goede ideeën hebben. Maar wanneer zij zich niet vrij voelen om deze te uiten, zullen die ideeën nooit aan de oppervlakte komen. Kortom: alleen als de leider van de groep het lef heeft vragen te stellen en zaken open te bespreken, komen alle gezamenlijke kennis en visie bij elkaar en kan er een optimaal resultaat bereikt worden.

Waarom zetten dan toch zo weinig managers die stap? Ik denk omdat ze bang zijn aanzien te verliezen en de grip op ‘de groep’ kwijt te raken. En daar zit in mijn ogen het grootste misverstand: anderen vragen mee te denken sluit natuurlijk niet uit dat jij als leider de eindbeslissing neemt. En op de lange termijn verwerf je alleen maar meer respect en steun voor je beslissingen, wanneer je het personeel in het proces durft te betrekken.

Ook tijdens mijn optredens als dagvoorzitter/discussieleider zou ik graag meer lef zien bij de mensen op het podium. Durf de zaal eens tegemoet te treden zonder een volledig dichtgetimmerd verhaal; durf erop te vertrouwen dat in een open discussie de belangrijkste vragen en conclusies echt wel naar voren komen. Durf te vertrouwen op de intelligentie en betrokkenheid van het publiek!

Spreken is zilver, de juiste spreker is goud. Maar waar vind je die gedreven professional, die precies het verhaal vertelt dat past bij jouw evenement; die zijn verhaal op maat snijdt en precies de juiste toon weet te raken bij jouw doelgroep?

In ieder geval geldt: verbeter de spreker, begin bij jezelf. Zorg dat je helder op je netvlies hebt, wie nu precies je doelgroep is en wat je precies verwacht van de spreker. En schroom daarbij niet om anderen in een vroeg stadium van de voorbereidingen te vragen je criteria aan te scherpen. Dat maakt een scherpe keuze een stuk gemakkelijker.

Vervolgens kun je gebruik maken van de bekende en erkende sprekersbureaus, zoals Speakers Academy (www.speakersacademy.nl), Sprekersplatform (www.sprekersplatform.nl) of de Assemblee (www.assemblee.nl).
Maar ook buiten deze bureaus om zijn goede sprekers te vinden. Zelf maak ik daarbij graag gebruik van de Nederlandse vakorganisatie, de Professional Speakers Association Holland (www.psaholland.org). Daar hebben ze direct toegang tot de top van nationale én internationale sprekers. En ook kan het helpen te zoeken in verschillende netwerken: LinkedIn (www.linkedin.com) natuurlijk, maar ook de netwerksites speciaal gericht op sprekers. www.speakersite.com draait op volle toeren met internationale sprekers en ik hoop dat de Nederlandse site (http://sprekersnet.ning.com) ook snel een enorme vlucht zal nemen.

Tot slot: betrek de dagvoorzitter/discussieleider in een vroeg stadium. Hij of zij weet wat werkt én kent veel sprekers. Dat kan tot verrassende en effectieve oplossingen leiden.

De meeste mensen stellen in mijn ogen te weinig vragen. En dat is jammer, want vragen stellen leidt tot kennis, groei, verdieping, vooruitgang.

Te weinig mensen durven hun mening, hun visie ter discussie te stellen. Het gevolg: slechte beslissingen, oppervlakkigheid en stagnatie.

Kinderen doen instinctief het juiste: zij leren door eindeloos vragen te stellen. Iedere ouder kent het soms gekmakende ‘waarom … waarom … waarom?’. Pubers zetten de volgende stap. Zij ‘weten’ dat je alleen volwassen kunt worden door alles ter discussie te stellen. Die instelling van de jongste generaties heeft de wereld voortdurende vooruitgang gebracht.

Een kleine groep mensen blijft ‘waarom’ vragen en zaken ter discussie stellen, ook wanneer ze volwassen zijn: journalisten, wetenschappers en filosofen, om er maar een paar te noemen.

Maar een grote meerderheid stopt met vragen stellen, laat staan dat ze hun mening of zichzelf ter discussie durven te stellen. Politici, religieus leiders, managers, consultants, docenten, mensen in uniform, voetbaltrainers en ga zo maar door poneren stellingen alsof dat de enige waarheid is en durven geen ruimte te laten voor twijfel. De goede uitzonderingen daargelaten, natuurlijk.

Ik roep iedereen dan ook op regelmatig kind te zijn en vooral flink te blijven puberen, je hele leven lang.

De kunst van het discussiëren is dood. Er wordt daardoor niets meer bereikt en tegenstellingen worden alleen maar groter.

Onder het mom van een open discussie nemen we veel te vaak een onwrikbare stelling in. Met elkaar praten is niet meer bedoeld om tot de beste oplossing of een vergelijk te komen, maar uitsluitend om de ander te overtuigen van ons eigen gelijk. Als we de ander al spreektijd geven is dat puur uit beleefdheid, niet uit waarachtige interesse in zijn argumenten.

Wat is dan discussie in zijn meest pure vorm? Dat iedereen deelneemt met hetzelfde doel: alle denkbare argumenten en feiten op tafel krijgen.

Een echte discussie kenmerkt zich in mijn ogen door het feit, dat iedere deelnemer oprecht probeert de stelling van de ander te doorgronden. Elke uitspraak zou daarom eigenlijk gevolgd moeten worden door vragen in plaats van tegenwerpingen. ‘Leg eens uit’ in plaats van het te vaak gehoorde ‘ja, maar’.

Dit betekent niet dat de wereld dan geregeerd zal worden door slappe compromissen. Een echte open discussie sluit namelijk helemaal niet uit dat er aan het eind iemand een beslissing neemt … en dat sommige deelnemers aan de discussie het daar helemaal niet mee eens zijn.

Stel je eens voor dat je minister bent: zou je dan niet veel betere beslissingen nemen en die veel beter uit kunnen leggen als je alle voors en tegens hebt doorgenomen met de leden van de Tweede Kamer? Hetzelfde geldt natuurlijk voor managers en ouders. Het horen en respecteren van alle standpunten vergemakkelijkt het beslissingsproces en het verdedigen van de conclusie.

Laat ik eerlijk zijn: ik verdien een goed belegde boterham aan het feit dat we het echte discussiëren verleerd zijn. Maar toch ben ik benieuwd naar jullie suggesties om de kunst van het discussiëren nieuw leven in te blazen. 

Ik stel mijn stelling dat de echte discussie dood is graag ter discussie… echt!